Voorwoord van Lisa Brüggen, algemeen directeur Netspar
In 2024 kreeg de directie van Netspar een andere samenstelling. Theo Nijman nam afscheid van Netspar en Saskia ter Ellen trad toe tot de directie. Hoe kijk je terug op dit jaar?
“Ik kijk terug op een jaar dat in het teken staat van twee dingen: vernieuwing én voortbouwen op het verleden van Netspar. Een belangrijk moment daarin is het afscheid van Theo Nijman, die met Lans Bovenberg bijna twintig jaar geleden één van de oprichters was van Netspar. We hebben dit op een waardige manier gemarkeerd met een symposium. Hiermee stonden we stil bij het feit dat Theo veel voor Netspar en de pensioensector heeft betekend. Dit laatste wordt ook breder erkend, wat blijkt uit de Gouden Pensioen Pro Award die hij in 2024 won.
Op deze stevige fundering hebben we voortgebouwd met de komst van Saskia ter Ellen. Zij is aangetreden als directeur kennisdeling en een mooie aanvulling op de directie, mede door haar achtergrond en expertise op het gebied van communicatie, opgedaan bij de centrale bank van Noorwegen. Zo brengen we kennis nog dichter bij de praktijk.
Er staat nu een sterk team, met Bas Werker als strategisch adviseur van de directie en inhoudelijke opvolger van Theo. In dit team heeft Antoon Pelsser zich vanaf 2024 tijdelijk ingezet als adviseur externe relaties. De organisatie profiteert dus van nieuwe mensen met nieuwe ideeën.”
De website van Netspar kreeg ook een nieuw aanzien. Hoe zullen medewerkers van partners en onderzoekers hiervan de vruchten gaan plukken?
“Met de vernieuwde website halen zij relevante kennis nog sneller boven water. Dat komt door verschillende verbeteringen die we hebben doorgevoerd. Zo neemt de zoekfunctie een centrale plek in, waardoor zoeken nog aantrekkelijker is. Ook hebben we kennisdossiers toegevoegd met een selectie van relevante publicaties over verschillende onderwerpen. Verder is een begin gemaakt met mogelijkheden om meer maatwerk te brengen in de communicatie.
We vinden het belangrijk dat deze nieuwe mogelijkheden goed worden benut. Met verschillende partners zijn er daarom online sessies geweest waarin we ze hierover hebben bijgepraat. Dit was een mooie kans om meer medewerkers van partners aan te laten haken bij Netspar en de laagdrempelige kennis die we delen.
Uiteindelijk plukt iedereen hier de vruchten van. Zo horen we van partners dat onze kennis hen helpt bij evidence-based besluitvorming. Hierdoor kunnen ze in hun beleid beter gebruikmaken van de wetenschappelijke inzichten die er zijn. Ze kunnen stilstaan bij de vraag: wat heeft de wetenschap hierover te zeggen en welke feitelijke voors en tegens zijn er?”
Welke stappen zijn gezet in het werkprogramma 2023-2027?
“Meerdere ambities uit het werkprogramma stonden in 2024 centraal. Zo maakten we werk van de ambitie om meer talent te betrekken bij het kennisnetwerk. Dat gebeurde met de toekenning van de eerste Netspar Talent Grant aan onderzoeker Anouk Festjens. Zij brengt een interessante achtergrond mee: ze is niet alleen thuis in onderzoek naar risicopreferenties, maar ook naar risicocommunicatie. Het doel van de grant is om veelbelovende junior onderzoekers te introduceren binnen het kennisnetwerk en de pensioensector.
Met verbeterde onepagers zijn we waardevolle wetenschappelijke kennis nog makkelijker en toegankelijker gaan delen.
Het vergroten van de toegankelijkheid van onderzoek had ook onze aandacht. Met verbeterde onepagers zijn we waardevolle wetenschappelijke kennis nog makkelijker en toegankelijker gaan delen. Ook zijn we met een nieuwe podcastreeks gestart: in de Netspar Podcast Pensioen & Wetenschap schuiven bij gespreksleider Saskia ter Ellen maandelijks onderzoekers en mensen uit de praktijk aan. Dit levert interessante gesprekken op, waarbij resultaten van onderzoek én ervaringen uit de praktijk op tafel komen.
Verder speelt onderwijs een belangrijke rol in het vergroten van de toegankelijkheid van onderzoek door Netspar. Zo is er weer een nieuwe groep deelnemers gestart van het Netspar Pensioen Innovatie Programma. We zijn blij met het aantreden van Roel Mehlkopf als academic director van dit gewaardeerde programma vanaf collegejaar 2024-2025. Hij heeft niet alleen een goede inhoudelijke kennis, maar ook een ervaring die hem in staat stelt om vraagstukken vanuit heel verschillende invalshoeken te begrijpen.
Ten slotte wil ik graag vermelden dat er in 2024 binnen het netwerk veel waardevolle wetenschappelijke kennis is ontwikkeld. Daarbij ging het zowel om vragen die betrekking hebben op het hier en nu als om vragen die zich uitstrekken tot de langere termijn. Het betrof onder meer onderwerpen als duurzaamheid, de governance van pensioenfondsen en keuzebegeleiding.”
Objectiviteit is een belangrijke kernwaarde van Netspar. De directie heeft hier in 2024 opnieuw aandacht aan besteed. Kun je daar meer over vertellen?
“Objectiviteit, en daarmee ook integriteit, vormt de kern van het handelen en de besluitvorming van Netspar. Het is essentieel voor het opbouwen en behouden van vertrouwen, zowel binnen onze organisatie als naar onze externe stakeholders toe. Dat is ook de reden dat de directie de Raad van Toezicht heeft gevraagd om als klankbord te dienen op bestaand en voorgenomen beleid. Daarbij is onder meer afgesproken om over het onderwerp voortaan in het jaarverslag te rapporteren.
Dit jaar gebeurt dat voor het eerst met het Netspar jaarverslag objectiviteit 2024. In deze bijlage bij het jaarverslag rapporteren we over de activiteiten rondom dit onderwerp in 2024. Dit doen we overigens niet naar aanleiding van een concreet signaal, maar vooral als aanvullende maatregel op de zorgvuldige procedure rondom de beoordeling en kwaliteitsverbetering van papers voor de pensioensector.”
Wat heeft de directie verder opgepakt?
“De directie heeft samen met een aantal partners en marktonderzoeksbureau MWM2 gewerkt aan de Netspar Monitor Deelnemerservaringen. Daarmee is het voor pensioenfondsen mogelijk om tijdens de pensioentransitie de ervaringen van deelnemers te monitoren en te benchmarken. De monitor is eind 2024 van start gegaan en de eerste partners hebben zich inmiddels bij dit initiatief aangesloten. Er zijn bijvoorbeeld al waardevolle inzichten uit voortgekomen voor Pensioenfonds Rail & Openbaar Vervoer. Zo zet manager klantcommunicatie Edwin Kruger de monitor in voor passende transitiecommunicatie met deelnemers.”
Wat zijn jouw verwachtingen voor 2025?
“2025 belooft een bijzonder jaar te worden voor Netspar. Het kennisnetwerk bestaat op 1 april 2025 namelijk precies twintig jaar. We vieren dit jubileum op die dag samen met onze partners uit de pensioensector en wetenschap. Dat doen we door een jubileumcongres te organiseren, waarbij de ontmoeting tussen wetenschap en praktijk centraal staat. De dag zal in het teken staan van het uitwisselen van kennis, waarbij sprekers en deelnemers elkaar inspireren rondom vragen en uitdagingen in de pensioensector.
In het jubileumjaar willen we overigens nadrukkelijk ook vooruitkijken. Bijvoorbeeld tijdens bijeenkomsten die we gedurende het jaar organiseren. Daar bieden we dan een forum om in gesprek gaan over pensioenonderwerpen die steeds meer in de belangstelling staan, zoals maatschappelijk beleggen en de rol van pensioenfondsen in de energietransitie. Tegelijk willen we de kennisvragen van de toekomst identificeren en het nieuwe werkprogramma van Netspar steeds vastere contouren geven.”